Kerk

In 1828 verdronken tijdens het naar de kerk gaan in Olst een aantal Welsumers. Zij gingen in een kleine veerboot naar de kerkdienst in Olst. In een storm sloeg de veerboot om. In 1830 zorgden enkele gegoede boeren van Welsum ervoor dat rondom de al eeuwen oude toren in de dorpskern een nieuwe kerk werd gebouwd. Deze boeren regelden de financiering hiervoor en richtten voor de kerkbouw een verzoek aan Koning Willem I om deze bouw toe te staan.

De wind-korenmolen Houdt Braef Stant

Naast de kerk staat de 19^e-eeuwse korenmolen Houdt Braef Stant. Deze naam heeft hij na de restauratie gekregen. In deze molen werd het graan van de boeren gemalen. De molenaar en tevens de bakker woonde aan de IJsseldijk links voor de molen in Watermulders Hofstede. Het graan en het meel en de koeken konden via de Loswal vervoerd worden.

Geschiedenis van dit gebied

Welsum ligt op een door de wind en het water afgesleten stuifduin van de IJsseldelta, iets hoger dan het gebied tussen Welsum en de Veluwe. Tussen Welsum en de Veluwe lagen in de Middeleeuwen enkele oude riviertakken van de IJssel. Daardoor was dit gebied moeilijk begaanbaar. Het veer naar Olst zorgde voor een goede verbinding met Salland.

In de Middeleeuwen was het klooster ter Hunnepe de eigenaar van herberg de Engel. Een pachter beheerde de herberg. Het klooster ter Hunnepe was een vrouwenklooster van de orde der cisterciënzers en lag aan de rivier de Schipbeek net buiten Deventer. In Welsum waren meerdere boerderijen in het bezit van dit klooster. Deze boerderijen werden evenals herberg de Engel door pachters voor steeds zes  jaar beheerd. Na de reformatie werden de bezittingen van het klooster ter Hunnepe ondergebracht in een niet katholieke stichting. In de 18^e eeuw werd café de Engel verkocht en in de Franse tijd moesten alle boerderijen van deze stichting ook verkocht worden en ontstond er in Welsum een welgestelde boerenstand. Boerenfamilies met ook nu nog in Welsum bekende namen kwamen in het bezit van de boerderijen van het voormalige klooster ter Hunnepe. Deze nieuwe boerenstand bestuurde samen met de oude adellijke families en de nieuwe ondernemers van de slachterijen en steenbakkerijen Olst en Welsum.

Door de loop van de geschiedenis is Welsum meer op Salland dan op de Veluwe gericht. Napoleon maakte in de Franse tijd de rivieren tot een natuurlijke grens tussen de departementen. De IJssel werd toen de grens tussen Overijssel en Gelderland. Mede door de Welsumers werd deze keuze na de Franse tijd weer teruggedraaid. Zo stond café de Engel niet op de grens van Gelderland en Overijssel maar in Overijssel. Welsum behoorde net als Marle tot Overijssel waarmee ze beide al eeuwen door een veer verbonden waren.

Voor meer informatie zie:

• Zie canon van Olst Logtenberg en boerenstand
• Zie canon van Wijhe Kozakken
• Zie canon van Olst kerk in Welsum
• Zie canon van Olst molen in Welsum